خانه » شمسی » اردیبهشت » روش تدریس و کلاسداری شهید مطهری
روش تدریس و کلاسداری شهید مطهری

روش تدریس و کلاسداری شهید مطهری

 

درسهايي از روش تدريس استاد شهيد مرتضي مطهري

روش های استاد در اداره ی کلاس و تدریس بی تردید الگویی است برای داشتن کلاسی موفق و در نتیجه آموزش و پرورشی موفق .

۱ – تفکیک مفاهیم در ابتدای کلاس : استاد تدریس مرتب و منظمی داشت . در آغاز درس ٬ مقدمات را به خوبی توضیح می داد . و مشخص می کرد که مطلب مبتنی بر چه مقدماتی است . تا در ذهن شنونده در هم آمیختگی فکری ایجاد نشود .

۲ – استفاده از زبان و بیان جذاب : یکی از تفاوتهایی که استاد مطهری با برخی اساتید دیگر داشت ٬ این بود که استاد ٬ با مطلب دانشجو را جذب می کرد و دیگران با بیان . البته بیان مهم است اما اگر فقط بیان باشد زود می گذرد .

به عبارت دیگر اگر بیان بدون مطلب باشد ٬ سرگرمی ای بیش نیست . اما اگر جان انسان مسئله را لمس کند ٬ دیگر کهنه شدنی نیست .

استاد به گونه ای عمل می کردند که فرد در هنگام خروج از جلسه ی درس استاد ٬ از درون حالت ابتهاج داشت و همواره به یادش می ماند .

۳ – طرح مباحثی که مفید است : دانشجویان و شاگردان استاد کمتر دچار این سؤال می شدند که : این حرفها به چه درد می خورد ؟

و این به دلیل آن بود که درس ایشان برخاسته از درد ایشان بود .

۴ – تدریس متناسب با سطح شاگردان :استاد در هر کلاس استعداد و بنیه ی مستمعین را در نظر می گرفت .

برای مثال کلاس های تفسیر قرآن ایشان با سطح کلاس های خصوصی ایشان در منزل ٬ و سطح هر دوی اینها ٬ با سطح کلاس های دانشگاه متفاوت بود . معمولا در کلاس عمومی تر ایشان از مثلها ٬ حکایات و داستان های شیرین برای رفع خستگی مستمعین استفاده می کرد و در کلاس های خصوصی تر به ندرت .

۵ – ساده نویسی و ساده گویی : استاد سخت معتقد بود که باید به ‹‹ زبان زمان ›› کتاب نوشت .

او به زبان مردم سخن می گفت ٬ گر چه ژل ارتباط بین حوزه و دانشگاه بود اما زبان هر دو را به خوبی می شناخت . زبان شهید مطهری نه برای دانشجو بیگانه و غریب بود و نه برای طلبه ی علوم قدیمی .

۶ – ایجاد فضای نقد در کلاس : هیچ گاه در برخورد با اندیشه های مخالف ٬ مطلق گرا نبود .

همواره در کنار استدلال و منطق قوی برای طرف مقابل و دیگران جای اظهار نظر و نقد باقی می گذاشت .

۷ – مطالعه قبل از تدریس : هیچ وقت بدون مطالعه تدریس نمی کردند . حتی یکبار استاد وارد کلاس شده و به دانشجویان می گوید :

” درس ٬ فردا برگزار می شود ٬ فراموش کردم یادداشت هایی را که تهیّهکرده بودم بیاورم . ”

۸ – نوآوری در کلمات و تعابیر : این شیوه ی استاد باعث جلب توجه و گیرایی درس می شد .

انتخاب موضوعات و نحوه ی پرداختن به موضوع در سبک استاد جدید بود .

۹ – طرح سیر تاریخی مثبت : ایشان معمولا قبل از ورود در اصل درس ٬ یک مقدمه ی تاریخی بیان می کردند .

بیان ریشه ٬ سابقه و سیر تحول یک مفهوم سبب می شد که شاگرد تصور نکند این مبحث مانند قارچی از زمین بدون سابقه سبز شده است ٬ بلکه بفهمد که در طول روزگاران این بحث چه سرنوشت و سرگذشتی داشته است .

مقاله ی ‹‹واقعیت هستی›› در کتاب ‹‹اصول وفلسفهوروش رئالیسم›› نمونه ی گرانبهایی از این دست است .

۱۰ – یادآوری مطالب قبل : از جمله خصوصیاتی که استاد به آن مقید بودند یادآوری مطالب عمده و اصلی بحثی بود که در درس قبل کاملا مطرح شده بود و این خود باعث ارتباط مطالب و بهره دهی بیشتر درس ایشان می شد .

اگر تاریخ معلمی با نام یک سلسله از شیفتگان وشیدایان توأمباشد ٬ بی شک شهید مطهری یکی از برترین های این مکتب است که با پیروی از الگوهای صحیح تدریس توانسته بود شاگردان بسیاری را پیرو و مطیع خود ساخته و از بوستان علم و دانش خود سیراب سازد .

این روش ها ٬ الگو و مرجع معتبری است برای تمام معلمین در همه ی زمان ها تا خود را در راه رسیدن به معلمی نمونه ٬ مجهز نمایند .

درباره‌ی صراط

cloobDonbalerLinkPadTwitterFacebookyahoo

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد