خانه » اسلاید شو » ناگفته ها درباره قمر بنى هاشم ابوالفضل العباس عليه السلام
ناگفته ها درباره قمر بنى هاشم ابوالفضل العباس عليه السلام

ناگفته ها درباره قمر بنى هاشم ابوالفضل العباس عليه السلام

ناگفته ها درباره قمر بنى هاشم ابوالفضل العباس عليه السلام
علم و معرفت حضرت ابوالفضل عباس عليه السلام در دوران كودكى
محقق دانشمند مرحوم سيد عبدالرزاق مقرم در كتاب العباس  مى نويسد: در روايتى كه از امامان معصوم عليه السلام به ما رسيده ، فرمودند:
ان العباس بن على زق العلم زقا
همانا عباس فرزند على عليه السلام علم را چون غذا در كودكى از پدرش ‍ وارد جانش نموده است.
سپس مى نويسداين تعبير، تشبيه بسيار لطيفى است زيرا هرگاه كبوترى غذا را نرم و گوارا كند و به بچه اش بخوراند، به آن تعبير به زق  مى شود، اين بيان حاكى است كه حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام در دوران خردسالى ، از پستان مادرش علم و حكمت را چون شير، شيره جانش ‍ نموده ، و در دامان علم و حكمت ، رشد و نمو نموده و داراى علم لدنى بوده است.(۱)
و نيز در شان حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام گفته شده :
انه كان من فقها اولاد الائمه
حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام از عالمان فقيه فرزندان امامن علهيم السلام مى باشد. و دانشمندان و محدثان بزرگ در شانش گفته اند:

هو البحر من اى النواحى اتيته
فلجته المعروف و الجواد ساحله

حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام از هر كرانه كه به جانبش آيى ، دريايى است كه موجهايش نيكى ها است و كرانه آن سرشار از سخاوت و كرم است .(۲) روزى على عليه السلام به ابوالفضل العباس عليه السلام كه در دوران كودكى به سر مى برد، فرمود: بگو يك عباس گفت : يك  حضرت على عليه السلام فرمود بگو دو عباس در پاسخ گفت :
استحيى ان اقول باللسان الذى قلت واحدا، اقول اثنان ، من با آن زبانى كه يك گفته ام (و به يكتايى خدا اقرار نموده ام  شرم مى كنم كه بگويم : دو و از دايره يكتايى خدا خارج گردم
فقبل على عينيه حضرت على عليه السلام دو چشمان حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام را بوسيد.(۲)

طبق پاره اى از روايات ، حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام در اين هنگام پنج سال داشت . بر همين اساس ، امام صادق عليه السلام در شان عباس عليه السلام فرمود:
كان عمنا العباس نافذا البصيره
عموى ما، عباس بصيرت نافذ (چشم تيز بين و عمق نگر) داشت.(۳)
نيز بر همين اساس ، مرحوم علامه محمد باقر بيرجندى مى نويسد: ان العباس من اكابر الفقها و افاضل اهل البيت ، بل انه عالم غير متعلم و ليس فى ذلك منافاه لتعلم ابيه اياه همانا عباس عليه السلام از فقهاى بزرگ و از برجستگان خاندان نبوت بود، بلكه او دانشمند درس نخوانده بود و اين مطلب منافاتى با علم آموزى پدرش حضرت على عليه السلام به او ندارد.(۴)
علامه مامقانى نيز مى نويسد:
و قد كان من فقها اولاد الائمه ، حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام از فقهاى فرزندان امامان عليهم السلام بود. (۵)مسلم است كه حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام از اكابر و افاضل فقها و علماى اهل بيت عليهم السلام بوده و معلوم است كسى كه در پرتو آفتاب ولات و در مدرسه امامت حضرت على بن ابيطالب عليه السلام و حضرت امام حسن و حضرت امام حسين عليهاالسلام تربيت شده و كسب علم و نورانيت نموده است ، درك مقام و مرتبه فضل او براى ما ميسر نيست .

يك دهن خواهم به پهناى فلك
بگويم وصف آن رشك ملك

ادب حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام در دوران كودكى
يكى از فضايل والاى انسانى و اسلامى ، رعايت ادب است . ادب در برابر بزرگان و مقدسات و در همه موارد زندگى ، زينت اخلاق بوده و از عوامل و اركان مهم شخصيت معنوى انسان است . اميرمومنان على عليه السلام ضمن سفارش به فرزندش امام حسن عليه السلام در فراگيرى ادب ، فرمود:
يا بنى ! الادب لقاح العقل ، و ذكا القلب و عنوان الفضل
پسرم ادب ، مايه بارور شدن عقل و بيدارى قلب و سرلوحه فضل و بزرگوارى است . نيز فرمود: من اخر عدم ادبه ، لم يقدمه كثافه حسبه كسى كه بى ادبى ، او را عقب انداخت ، عظمت و كثرت فاميل ، او را به جلو نخواهد انداخت .(۶) نيز فرمود: لا ميراث كالادب ، هيچ ارثى ارزشمندتر از ادب نيست (۷) بر همين اساس حضرت على عليه السلام فرزندانش را بخوبى تربيت كرد، و آنها از باادبترين افراد جامعه خود بودند. حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام از همين مكتب درخشان ، درس ادب آموخته بود، كه از ويژگيهاى زندگى سراسر درخشان وى ادب او در همه دورانهاى زندگيش از كودكى تا آخر عمر بود. در اين زمينه نظر شما را به چند نمونه زير جلب مى كنيم :
۱ – روايت شده : حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام بدون اجازه در كنار امام حسين عليه السلام نمى نشست ، و اگر پس از اجازه مى نشست ، مانند عبد خاضع دو زانو در برابر مولايش مى نشست .(۸)
۲ – روايت شده : در طول ۳۴ سال عمر حضرت ابوالفضل العباس ‍ عليه السلام آن بزرگوار هرگز به برادرش امام حسين عليه السلام برادر خطاب نكرد، بلكه با تعبيراتى مانند سيدى ، مولاى ، يابن رسول الله ، آقاى من ، سرور من ، اى پسر رسول خدا، آن حضرت را صدا مى زد، جز در آخرين ساعت عمر، در آستانه شهادت ، كه صدا زد: برادر، برادرت را درياب ! اين تعبير نيز يك نوع ادب بود، زيرا بيانگر آن بود كه برادرت رسم برادرى را با بهترين وجه ادا كرد، اكنون تو نيز اى برادر، با مهر برادرى به من بنگر! در كتاب مستطرف الاحاديث آمده است : روزى امام حسين عليه السلام در مسجد آب خواست . حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام كه در آن هنگام كودك بود، بى آنكه به كسى بگويد باشتاب از مسجد بيرون آمد. پس از چند لحظه ديدند، ظرفى را پر از آب كرده و با احترام خاصى ظرف آب را به برادرش امام حسين عليه السلام تقديم مى كند. روز ديگر، خوشه انگورى را به او دادند. او با اينكه كودك بود، با شتاب از خانه بيرون آمد، پرسيدند: كجا مى روى ؟ فرمود: مى خواهم اين انگور را براى مولايم حسين عليه السلام ببرم(۹)
در همان خردسالى حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام حضرت امام على عليه السلام توجه خاصى به ادب وى داشت و او را به تلاشها و كارهاى مهم و سخت مانند كشاورزى ، تقويت روح و جسم ، تيراندازى و شمشير زنى و ساير فضايل اخلاقى ، تعليم و عادت داده بود. حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام گاهى در كنار پدر مشغول كشاورزى و باغدارى و نخلستانها بود و زمانى احاديث و برنامه هاى اسلام را در مسجد به ديگران مى آموخت و به تهيدستان و بينوايان كمك مى كرد. او به برادران و خواهرانش احترام شايان مى نمود و دوش به دوش آنان در بالا بردن سطح فرهنگ مردم مى كوشيد و در يك كلام ، بازوى پرتوان پدر و چشم نافذ اسلام و مطيع برادرانش امام حسن و امام حسين عليهماالسلام بود. سخن حضرت على عليه السلام در زبان ، سيماى حضرت امام حسن عليه السلام در چهره ، و خون حضرت امام حسين عليه السلام را در رگها داشت . (۱۰)

 

 
۱اقتباس از فرسان الهيجاء: ج ۱، ص ۱۹۲
۲ همان ص ۱۹۱ و ۱۸۹

۳مستدرك الوسائل : ج ۲، ص ۶۳۵، العباس عبدالرزاق مقرم ، ص ۹۲
۴فرسان الهيجاء: ج ۱، ص ۱۹۱، تنقيح المقال : ج ۲، ص ۷۰
۵ الكبريت الاحمر: ج ۲، ص ۴۵
۶ تنقيح المقال : ج ۲، ص ۱۲۸
۷ غرر الحكم : كلمه ۵۱۳
۸نهج البلاغه : حكمت ۵۱
۹معالى السبطين : ج ۱، ص ۴۴۳
۱۰ شخصيت ابوالفضل العباس عليه السلام از: عطايى خراسانى ، ص ۱۱۶ –

درباره‌ی hadi thrani

cloobDonbalerLinkPadTwitterFacebookyahoo

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد