خانه » قمری » رمضان » جایگاه زبان و آفتهای آن
جایگاه زبان و آفتهای آن

جایگاه زبان و آفتهای آن

ما یَلْفِظُ مِنْ قَوْل اِلاّ لَدَیْهِ رَقیبٌ عَتیدٌ

هیچ سخنی را انسان تلفظ نمی کند، مگر این که نزد آن فرشته ای مراقب و آماده برای انجام مأموریت است.(۱)

خداوند متعال نعمتهایی را به انسان هدیه کرد تا انسان بتواند با بکار گیری درست و صحیح این نعمتها راه های سعادت و خوشبختی را طی کند و از حیث علمی و عملی به تکامل برسد .

از اصول سبک زندگی اسلامی بکار بستن نعمتهای الهی در جای خود می باشد . استفاده در راه غیر صواب و غیر صحیح ،کفران نعمت می باشد .

زبان نعمتی است جهت بر قرار کردن ارتباط با دیگران و انتقال مفاهیم .اگر کسی بخواهد با قومی ارتباط برقرا کند ایا راهی بجز زبان و سخن گفتن دارد ؟با زبان است که می شود استدلال کرد و برهان اورد ،با زبان است که میتوان مذاکره کرد . ابزاری که انسان قادر است افکار و اندیشه های خود را بروز دهد زبان است .

حضرت علی علیه السلام می فرماید : المرء مخبوءٌ تحت لسانه ؛ شخصیت انسان زیر زبان او نهفته است.(۲)

آری ،زبان مایه رشد شخصیت معنوی ،اجتماعی و علمی و.. انسان می شود ،نحوه حرف زدن و نحوه استفاده کردن از زبان میتواند معرف انسان باشد و اورا به دیگران معرفی کند .

زبان یکی از نعمتهای الهی است و این نعمت مسئولیتی را به دوش دارنده این نعمت میگذارد که باید از این نعمت ارزشمند بجا و به موقع استفاده کندبه این معنا که  به موقع سکوت کند ،به موقع حرف بزند .هنگام حرف زدن بداند چه حرفی را بزند و قبل از حرف زدن بیاندیشید و بعد زبان را بکار بگیرد .

با توجه به ایه فوق ،انسان مجاز نیست هر نوع حرفی را برزبان جاری کند . و اگر حرفی را بر زبان جاری کردند به عنوان امانت باید نزد خود نگداری کنند .یعنی اولا باید در حرف زدن مراعات شود ،اگر حرفی زده شد حالا مسئولیتی بر گوش نهاده می شود که حرفی را که شنیدی حفظ کن و زبان هم جایی نقل نکند .

باید مراقب باشیم چرا که همیشه زبان به صورت مستقیم وارد عمل نمی شود بلکه زبان حرف میزند ولی با استفاده از ابزارهای دیگر .مثلا نویسنده قلم او می شود زبانش ،کسی که در شبکه های مجازی تایپ میکند انگشتان او می شوند ابزار انتقال پیام او و ابزار زبان او.لذا باید مراقب باشیم که تهمتی بر کسی روا نداریم ،شایعه ای  را منتشر نکنیم ، دروغی منتشر نکنیم و…

مرحوم فیض کاشانی در کتاب ارزشمند محجه البیضا ج۵ ص ۱۹۰ افات زبان را اینچنین بر میشمارد :

 

  1. آفت سخن گفتن در آنچه به انسان مربوط نمی شود.
  1. آفات حرف های اضافه و غیر لازم.
  1. آفت پرداختن به مباحث باطل و نادرست.
  1. آفت جدال و مراء.
  1. آفت خصومت و دشمنی.
  1. آفت تکلّف و تصنّع در سخن گفتن.
  1. آفت فحش و ناسزاگویی و بددهنی.
  1. آفت لعن حیوان و جماد و انسان.
  1. آفت غنا و آوازه خوانی و شعرهای بیهوده و غنایی.
  1. آفت مزاح و شوخی های بی ثمر.
  1. آفت افشای راز و پرده دری.
  1. آفت مسخره کردن و استهزا.
  1. آفت وعده های دروغ و بی اساس.
  1. آفت سخن و قسم دروغ.
  1. آفت غیبت.
  1. آفت سخن چینی و نمّامی.
  1. آفت سخن افراد دوچهره و نفاق پیشه.
  1. آفت ستایشگری و تملّق و چاپلوسی.
  1. آفت غفلت از خطاهای ریز در لابه لای کلام.

 

——————

۱: سوره ق ، آیه ۱۸

۲: نهج البلاغه: کلمات قصار،۱۴۰

درباره‌ی صراط

cloobDonbalerLinkPadTwitterFacebookyahoo

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد